بخش تحلیلی الف    

رهبر انقلاب در جمع زائران رضوی در مشهد با دعوت همه به مشارکت حداکثری در انتخابات ریاست جمهوری دهم، صریحا اعلام می‌کنند حمایتشان از دولت ربطی به انتخابات ندارد و اعلام موضع انتخاباتی نسبت و تشخیص اینکه مردم به چه کسی رای بدهند، به عهده خود مردم است. رهبر انقلاب تکرار می کنند که در این انتخابات و همه انتخاباتها خواستار حضور حداکثری مردم در پای صندوقها هستند.

28 اردیبهشت 88

جلسه کمیته صیانت از آرا به میزبانی آقای هاشمی رفسنجانی و با حضور آقای موسوی‌، سران جبهه مشارکت و سازمان مجاهدین انقلاب برگزار می‌شود.

تاکید بر تقلب در انتخابات و روش‌های پیشگیری در روزها و هفته‌های اخیر مکررا توسط آقایان کروبی و موسوی و اطرافیانشان در رسانه‌ها مطرح می‌شود.

30 اردیبهشت 88

شورای نگهبان پس از پالایش اسامی حدود900 نفر ثبت‌نام کننده برای نامزدی ریاست جمهوری، اسامی محمود احمدی‌نژاد، محسن رضایی، مهدی کروبی و میرحسین موسوی را به عنوان نامزدهای انتخابات اعلام می‌کند و بلافاصله تبلیغات رسمی انتخاباتی شروع می‌شود.

اول خرداد 88

با پخش نطق تلویزیونی آقای موسوی از سیما، برنامه‌های متنوع و مفصل صدا و سیما برای تبلیغ نامزدها از رسانه ملی آغاز می‌شود. این برنامه‌ها بزودی نقشی کلیدی در بالا بردن نرخ مشارکت در این انتخابات ایفا می‌کنند.

4 خرداد 88

با ظهور خودروهایی با روبان سبز رنگ بر آنتن و جوانانی با مچ بند پارچه‌ای سبزرنگ در خیابانها، پدیده تبلیغاتی این دوره انتخابات معرفی می‌شود. ستاد انتخاباتی آقای احمدی‌نژاد در واکنشی انفعالی به این ابتکار ستاد آقای موسوی، علامتهایی به شکل پرچم ایران را به عنوان نماد خود بر می‌گزیند و رواج می‌دهد.

7 خرداد 88

نتایج نظرسنجی جدید مرکز تحقیقات صدا و سیما نشان می‌دهد آقای موسوی در تهران به احمدی نژاد رسیده است. نتایج نظرسنجی‌ها در محیط‌های دانشگاهی هم نشان می‌دهد آقای موسوی با فاصله زیادی در دانشگاه‌ها از آقای احمدی‌نژاد پیش است. در نظرسنجی‌های سراسری که معمولا در مراکز استانها و یک شهر اصلی از هر استان برگزار می‌شود، آقای احمدی‌نژاد همچنان با حدود 60 درصد آرا پیشتاز است، آقای موسوی 20 تا 25 درصد و آقایان رضایی کروبی هر کدام یک درصد رای دارند.

14 خرداد 88

با پخش مناظره جنجالی احمدی‌نژاد – موسوی در شب گذشته، بحث‌های انتخاباتی به شکل انفجار آمیزی در جامعه رشد می‌کند. در اغلب خانه‌ها، مغازه‌ها و محل‌های عمومی، بحث انتخابات و مناظره 13 خرداد رواج دارد. در تعطیلی 2 روزه روزنامه‌ها، اغلب سایت‌های خبری از شدت ترافیک ورودی، از کار می‌افتند. مرکز تحقیقات صدا و سیما نظرسنجی‌هایش را روزانه کرده و نتایج نظرسنجی‌های جدید از افزایش تدریجی نرخ مشارکت و افزایش آرای احمدی‌نژاد در اغلب شهرستانها خبر می‌دهد.

20 خرداد 88

تبلیغات انتخاباتی به اوج خود رسیده است. حامیان آقای موسوی در تهران شبها در خیابان ولی‌عصر زنجیره انسانی تشکیل می‌دهند و علیه احمدی‌نژاد شعارهای زشت و توهین‌آمیز می‌دهند. با وجودی که تجمع هواداران نامزدها بی‌سابقه و فوق‌العاده پرشور است، اما خبری از درگیری نیست و هواداران نامزدها با هم بحث و استدلال می‌کنند. تجمع‌های شبانه خیابانی مجوز قانونی ندارد اما پلیس مانع تجمعات نمی‌شود و بیشتر تلاش دارد از اصطکاک میان هواداران نامزدها جلوگیری کند و راه را برای خودروهای عبوری باز نگهدارد.

21 خرداد 88

با وجودی که خیابانهای مرکزی تهران و شهرهای بزرگ کشور تا نزدیک صبح شاهد حضور پرشور هواداران نامزدها و توزیع کننده‌های عکس بروشور تبلیغاتی بوده است، اما از ساعت 8 صبح امروز تبلیغات انتخاباتی بطور کامل فروکش می‌کند و تقریبا همه هواداران نامزدها به قانون منع تبلیغات احترام می‌گذارند. شیرینی و این احترام دستجمعی به قانون چند ساعتی بیشتر دوام نمی‌یابد و از ظهر پنجشنبه موج گسترده‌ای از پیامک‌های جنگ روانی حاوی دروغ‌هایی که امکان تکذیب آن نیست اما به سرعت منتشر می‌شود، در کشور به راه می‌افتد. پیامک‌هایی با مضامین: انصراف کروبی به نفع موسوی، پیوستن روسای ستاد احمدی‌نژاد به ستادهای موسوی، دستور رهبری برای تشکیل تیم محافظت ریاست جمهوری برای آقای موسوی و... از عصر این روز شبکه پیامک کشور قطع می شود. مسئولان مربوطه بجای اینکه صادقانه علت اینکار (جلوگیری از سوء استفاده های تبلیغاتی و...) را با مردم در میان بگذارند، مساله را به مسایل فنی ربط می دهند.

22 خرداد 88

حضور بی‌سابقه مردم پای صندوقهای رای. صدها خبرنگار خارجی دموکراسی و انتخابات ایران را بسیار جذاب، غافلگیر کننده و مایه قدرت و آبروی ایران در منطقه ارزیابی می‌کنند. رییس جمهور آمریکا برای اولین بار بعد از انقلاب از رقابت‌های انتخاباتی و آزادی در ایران تلویحا تجلیل می‌کند. سولانا از آمادگی اتحادیه اروپا برای حل و فصل مسایل با ایران خبر می‌دهد.

نظرسنجی روز گذشته حاکی از رشد بی‌سابقه نرخ مشارکت در این انتخابات است. ساعتی پس از غروب و در حالی که رای‌گیری جریان دارد، میرحسین موسوی خبرنگاران را به ستاد خود فرا می‌خواند و خود را پیروز این انتخابات معرفی می کند.

23 خرداد 88

حدود ساعت 3 بعدازظهر وزارت کشور نتایج قطعی شمارش آرا را اعلام می‌کند. نتیجه حداقل برای بسیاری از تهرانی‌ها عجیب است. موسوی با انتشار بیانیه ای انتخابات را صحنه آرایی و شعبده بازی می‌خواند و خواستار ابطال انتخابات می‌شود. ساعتی بعد ناگهان سطل‌های زباله در خیابان‌های اصلی تهران و 5 اتوبوس شرکت واحد در خیابان مطهری و در غیبت پلیس به آتش کشیده می‌شوند. حوالی غروب اوباش نقابدارکه هنوز اعلام نشده از چه محلی هماهنگ شده‌اند، به خیابان ولی‌عصر چهارراه طالقانی رفته و بازهم در غیبت پلیس، به مغازه‌ها و اموال عمومی حمله‌ می‌کنند. رهگذران و مردم، حیرت‌زده شاهد ماجرا هستند اما جرات دخالت ندارند.

24 خرداد 88

تلویزیون که اخبار اوباشی گری دیروز تهران را کاملا سانسور کرده، مردم را به تظاهرات وحدت در میدان ولی‌عصر فرا می‌خواند. آقای احمدی‌نژاد در این اجتماع حاضر می‌شود و در سخنرانی پرشوری، جمعیت را به شعاردادن علیه آقای هاشمی تحریک می‌کند. ساعتی بعد سایت‌های مخالف احمدی‌نژاد و تلویزیونهای فارسی ماهواره‌ای با تحریف بخشی از سخنرانی‌آقای احمدی‌نژاد چنین تلقین می‌کنند که وی طرفداران دیگر نامزدها را «خس و خاشاک» نامیده و طرفداران موسوی برای نشان دادن کثرت خود فردا در خیابان آزادی تجمع می‌کنند. رهبر انقلاب، روسا و اعضای ستاد هر چهار نامزد را فرا می‌خوانند و پس از استماع دیدگاههایشان، تاکید می‌کنند که اعتراض خود را از مسیر قانونی پیگیری کنند. رهبر انقلاب همچنین به اعضاء شورای نگهبان تاکید می‌کنند که در پذیرش و بررسی شکایات نامزدها حداکثر انعطاف را نشان دادهو در حضور نمایندگان نامزدها، صندوقهایی را بطور تصادفی بازشماری کنند و با صورتجلسه شمارش آرا (فرم 22) تطبیق دهند و چنانچه اختلاف قابل ملاحظه بود، صندوقهای بیشتری را بازشماری کنند تا حقیقت روشن و شائبه برطرف شود.

25 خرداد 88

جمعیت انبوهی از طرفداران موسوی در خیابان آزادی تهران تجمع می‌کنند. ساعت 4 بعدازظهر آقای موسوی در خیابان آزادی حاضر و برای جمع با بلندگوی دستی سخنرانی و ادعاهایش درباره تقلب و لزوم ابطال انتخابات را تکرار می‌کند. در پایان این تجمع عده‌ای از اوباش باز هم اموال عمومی را تخریب می‌کنند. تعدادی هم برای تصرف یک مرکز نظامی در خیابان آزادی تحریک می‌شوند. محافظان برای حفاظت از سلاح های گرم موجود، به ناچار به مهاجمان تیراندازی می کنند که در نتیجه عده‌ای کشته و زخمی می‌شوند. صدا و سیما همان شب تصاویر کوتاهی از تجمع عظیم هواداران موسوی را پخش می‌کند. خیابانهای شمال تهران به ویژه در سعادت‌آباد این شبها شاهد حضور طرفداران موسوی است که به نشانه اعتراض؛ به طور ممتد و مکرر بوق می‌زنند. در برخی مناطق تهران و چند شهر بزرگ درگیری‌های خشن و خونینی گزارش می‌شود.

26 خرداد 88

اولین ساعات بامداد امروز عده‌ای چماق به دست موسوم به لباس شخصی در غیاب مشکوک پلیس به خوابگاه کوی دانشگاه تهران به شکل وحشیانه‌ای حمله و عده‌ای از دانشجویان را زخمی و اموالشان را تخریب می‌کنند.

موسوی همچنان بیانیه می‌دهد و بدون اینکه سندی مبنی بر تقلب گسترده در انتخابات ارایه دهد ، خواستار ابطال نتیجه و 24 میلیون رای به رقیب خود است. صدا و سیما اخبار ناآرامی ها را بطور نسبی و اخبار موسوی را بطور مطلق سانسور می‌کند. سایت‌هایی که تهمت موسوی درباره تقلب در انتخابات را منعکس می‌کنند، فیلتر شده‌اند. فیلم هایی از سخنرانی تحریک آمیز فائزه هاشمی در تجمعات غیر قانونی تهران منتشر میشود.

29 خرداد 88

نماز جمعه تاریخی تهران به امامت رهبر انقلاب برگزار می‌شود و ایشان ضمن اعاده حیثیت از آقایان هاشمی و ناطق نوری بخاطر تهمت‌های احمدی‌نژاد در مناظره 13 خرداد، از نامزدهای معترض دعوت می‌کنند اعتراضشان را در مسیر قانونی مطرح و پیگیری کنند. رهبر انقلاب همچنین هشدار می‌دهند که به هیچ وجه زیربار درخواست‌های خارج از مسیر قانونی نخواهند رفت چرا که اگر یکبار به درخواست نامزد مغلوب، نتیجه انتخابات باطل شود، اولا نمی‌شود پاسخ طرفداران نامزد پیروز (که در کشور اکثریت دارند) را دارد و ثانیا در انتخابات بعدی دیگر سنگ روی سنگ بند نخواهد شد.

30 خرداد 88

با وجود سکوت موسوی و ستادش، تلویزیونها و سایت‌های مخالف نظام، هواداران موسوی را به تجمع در خیابان آزادی فرا می‌خوانند. صبح فرمانده ناجا در نامه‌ای به موسوی یادآوری می‌کند که ماموران پلیس در این چند روز تجمعات غیرقانونی و بعضا خشن و تحریک ‌آمیز هواداران وی را تحمل کرده‌اند، ناسزا شنیده و صدها نفرشان زخمی شده‌اند اما از امروز با هر گونه تجمع غیرقانونی برخورد خواهند کرد. عصر امروز تعدادی در میدان انقلاب و خیابان آزادی تجمع می‌کنند ولی توسط ماموران پلیس و نیروهای بسیج، متفرق یا دستگیر می‌شوند. در همان ساعت‌ در چند صدمتری حوادث خیابان آزادی، خانم جوانی بنام ندا آقا سلطان به طرز مشکوکی با گلوله به قتل می‌رسد. تصاویر و گزارش این جنایت بلافاصله در اینترنت منتشر و تا چند روز دراغلب شبکه‌های خبری بین‌المللی پخش و تصویری خشن و وحشی از پلیس، مردم و نظام سیاسی ایران به افکار عمومی جهان عرضه می‌کند. اوباش تجمع کننده در خیابان آزادی باز هم به اموال عمومی صدمه می‌زنند اما نیروهای پلیس و بسیج تا شب نظم و امنیت را به مرکز تهران باز می‌گردانند. بعدا اعلام می کند در طول دوران اغتشاشات، آمار جرائم عمومی به ویژه سرقت در تهران به شدت بالا رفته است.

31 خرداد 88

از امروز تجمعات به پایان می‌رسد. نیروهای بسیج تا چند روز در خیابان‌های مرکزی تهران مستقر می‌مانند. فیلم‌های تکان دهنده جدیدی از لحظه جان دادن ندا آقا سلطان در اینترنت و تلویزیونها پخش می‌شود و شبکه‌های ماهواره‌ای و سایت‌های تحریک کننده اغتشاش ، سوژه‌ای بسیار تاثیرگذار برای تحریک افکار عمومی و تهیج معترضان و کشاندن آنها به خیابانها پیدا کرده‌اند اما پلیس و بسیج کنترل اوضاع را در دست دارند. صدا و سیما بعد از خوابی یک هفته‌ای با دعوت از مسوولان انتخابات به برخی سوالات و شبهه‌ها درباره صحت و سلامت انتخابات پاسخ می‌دهد اما لحن آنها به قدری محافظه‌ کارانه است وحجم شایعات و تهمت‌ها به حدی زیاد است که بسیاری از طرفداران آقای موسوی درباره صحت انتخابات اقناع نمی‌شوند.

گرد و غبار و هیجانات و جوزدگی‌های پس از 22 خرداد به تدریج فروکش می‌کند اما با ریختن خون 20 جوان، دریدن حیثیت ملی در صحنه جهانی و رسوب صدها تهمت، شایعه و سوال پاسخ داده نشده در اذهان عمومی، از یک حماسه بی‌نظیر ملی خاطره‌ای تلخ به یادگار می‌ماند.